Foto: Anđela Mrđa

Pored sopstvenog stresa usljed posjete veterinaru, vožnje kolima, petardi, usisivača ili odlaska na izložbe i takmičenja, psi su postali pravi sunđer i za osjećanja vlasnika, posebno hroničan stres.

Ova bolest modernog doba nije zahvatila samo ljude, već i njihove sve češće ljubimce – pse. Kao čovjekov saputnik, pripitomljavan više desetina hiljada godina, pas se prilagodio mnogo čemu – od pet frizera i kabanica do popodnevnih drijemki u sofi i redovnih obroka koji u zdjele padaju gotovo “s neba”.

Stoga rezultati najnovije studije, objavljene u časopisu Nature, koji prvi put ukazuju na povezanost između hroničnog stresa kod ljudi i njihovih ljubimaca, možda, na prvi pogled, i ne iznenađuju previše.

Nakon što je prvobitno ustanovljeno da se akutni stres i kod ljudi i među životinjama izuzetno lako prenosi, grupa istraživača željela je sada da ispita utjecaj hroničnog stresa vlasnika na psihu njihovih ljubimaca.

Za potrebe istraživanja, sprovedenog u Švedskoj, ispitivano je 58 vlasnika i 58 pasa, od čega 33 šetlanska ovčara i 25 border kolija. Svaki od njih najprije je popunio sopstveni test ličnosti (Big Five Inventory), a potom i pseći (Dog Personality Questionnaire). Nakon toga, od svakog para uzet je uzorak kose odnosno krzna, a psi su dodatno dobili i ogrlice za kontinuirano praćenje nivoa aktivnosti.

Kako bi pratili nivo stresa i kod jednih i kod drugih tokom nekoliko mjeseci, tim predvođen zoologom, Linom Rot, sa Linkoping Univerziteta u Švedskoj, mjerio je koncentraciju kortizola poznatog i kao „hormona stresa“ koji se usljed dugoročnog stresa taloži u kosi odnosno krznu. Pored toga, učesnici su redovno popunjavali upitnike o svom mentalnom stanju kao i ponašanju ljubimca.

Rotin tim pratio je čitav niz varijabli poput razlika u nivou aktivnosti i načinu života tokom ljetnjih i zimskih mjeseci. Međutim, po završetku ispitivanja ispostavilo se da je jedino raspoloženje vlasnika bilo odgovorno za anksioznost kod psa. Drugim riječima, vlasnik sa velikom količinom kortizola u kosi imao je i psa sa velikom količinom ovog hormona u krznu.

Interesantno je da pomenuti odnos nije funkcionisao u obrnutom smijeru. Naime, istraživači nisu pronašli dokaze anksioznosti ili nervoze vlasnika u slučajevima kada su njihovi psi bili izloženi hroničnom stresu, navedeno je u studiji objavljenoj u časopisu Scientific Reports. Nasuprot tome, psi su reagovali na suptilne promjene u mirisu vlasnika, nervozu, grickanje noktiju i razdražljivost.

„U početku sam bila prilično iznenađena ovakvim rezultatima. Međutim, činjenica je da je čovjek centar sveijta svog psa dok ljudi, sa druge strane, imaju i druge segmente života“, navodi Rot za Nacionalnu Geografiju.