Misterija „Krvavih vodopada” na Antarktiku: Zašto usred vječnog leda teče crvena voda koja se nikada ne ledi? (VIDEO)
Usred vječnog leda istočnog Antarktika, na ledniku Taylor, teče vodopad krvavo crvene boje koji se nikada ne ledi. Otkrijte tajnu subglacijalnog jezera zarobljenog milionima godina i mikrobe koje NASA proučava.
Usred vječnog, beživotnog leda istočnog Antarktika, na ledniku Taylor, priroda skriva jedan od najjezivijih i najfascinantnijih prizora na našoj planeti — vodopad koji teče krvavo crvenom bojom i prkosi svim zakonima fizike jer se nikada ne ledi, čak ni na temperaturama od minus 17 stepeni Celzijusa!
Crveni trag u ledu koji je zbunio prve istraživače
Kada je australijski geolog Thomas Griffith Taylor 1911. godine tokom legendarne britanske ekspedicije Terra Nova prvi put ugledao jarkocrveni mlaz koji curi iz snježno-bijele litice lednika, mislio je da gleda u krv ili crvene mikroskopske alge. Decenijama je ovaj fenomen, u nauci nazvan Krvavi vodopadi (eng. Blood Falls), bio obavijen velom tajne i teorijama o misterioznim mineralima.
Međutim, tek nedavna istraživanja uz pomoć radara koji prodiru kroz led otkrila su pravu, još nevjerovatniju geološku istinu: izvor vodopada nalazi se stotinama metara duboko ispod lednika, u ogromnom drevnom rezervoaru slane vode koji je ostao potpuno odsječen od atmosfere i Sunčeve svjetlosti prije više od dva miliona godina!
Zašto se voda nikada ne ledi i zašto ima boju krvi?
Kako je uopšte moguće da tekuća voda postoji na temperaturi daleko ispod tačke smrzavanja? Odgovor leži u ekstremnoj koncentraciji soli — ova subglacijalna tečnost je skoro tri puta slanija od morske vode, što dramatično spušta njenu tačku ledišta. Pored toga, ogroman pritisak stotina metara leda iznad rezervoara oslobađa toplotu pri svakom pomjeranju lednika.
A odakle dolazi zastrašujuća krvavo-crvena boja? Voda u dubinskom rezervoaru je nevjerovatno bogata rastvorenim dvovalentnim željezom (Fe²⁺). Sve dok se nalazi pod ledom bez prisustva kisika, voda je potpuno prozirna. Međutim, u onom trenutku kada pod pritiskom nađe put kroz pukotine i izbije na površinu u dodir sa vazduhom, željezo momentalno oksidira u željezni oksid — običnu rđu! Drugim riječima, Krvavi vodopadi su spektakularni geološki proces tekuće rđe koja u sekundi bijeli led pretvara u dramatičnu krvavu kaskadu.
NASA i tajna vanzemaljskog života: Pogled u Jupiterov mjesec Evropu
Ono što najviše fascinira moderne naučnike i astrobiologe NASA-e jeste činjenica da je ovaj rezervoar — bez kisika, bez ijednog fotona svjetlosti i pod ekstremnim pritiskom — dom jedinstvenom ekosistemu autotrofnih mikroorganizama. Ove bakterije uspijevaju preživjeti tako što metabolišu sulfate i željezo iz stijena, potpuno izolovane od ostatka biosfere milionima godina.
Naučnici vjeruju da su Krvavi vodopadi na Antarktiku najbolji zemaljski model za uslove kakvi vladaju u dubokim podzemnim okeanima Jupiterovog mjeseca Evrope i Saturnovog Encelada. Ako život može opstati u ovakvom ledenom podzemnom mraku na Zemlji, onda su šanse da nismo sami u Sunčevom sistemu znatno veće nego što smo ikada zamišljali.
